Nabestaandenpensioen vaak niet goed geregeld: ’Als je dít vergeet, kan het zijn dat partner niets krijgt’

Amsterdam – Je moet er niet aan denken, maar het gebeurt volop: honderdduizenden Nederlanders ontvangen een pensioenuitkering omdat hun partner overleed. Toch gaat het ook geregeld mis en blijft de partner berouwd én berooid achter. „De partner aanmelden kan al een hoop financiële ellende schelen.”

„Mensen denken bij pensioen aan een inkomen op de oude leeftijd”, zegt pensioenrechtadvocaat Frédérique Hoppers van Dirkzwager. „Maar minstens zo belangrijk is de zekerheid die zo’n pensioen bij overlijden biedt. Het laatste dat je wilt bij het overlijden van een partner, zijn financiële zorgen die daar nog eens bovenop komen.”

Partnerpensioen
Maar veel mensen hebben geen flauw idee wat hun geliefde in zo’n situatie te wachten staat, blijk uit onderzoek van Wijzer in Geldzaken: drie op de tien Nederlanders weet niet of er überhaupt iets geregeld is, mocht het noodlot toeslaan.

Hoppers ziet het weleens misgaan. Bijvoorbeeld bij mensen die uit dienst gaan en vervolgens – zonder zich daarvan bewust te zijn – geen dekking meer hebben bij een overlijden. Ook kandidaat-notaris Jasper Nobel van Grafhorst notarissen ziet klanten die er niet van op de hoogte zijn dat hun partners geen financieel vangnet hebben bij een overlijden. „Sommige mensen denken dat je wel goed zit als je samenwoont, maar dat is vaak niet het geval”, zegt hij.

Uitkering
Wie op dit gebied zoekt naar wat gemoedsrust, kan volgens Hoppers beginnen met een blik op de website van het pensioenfonds. Daar vind je wat er precies geregeld is. „En als jouw werkgever een regeling bij een verzekeraar heeft, dan kun je bij die werkgever of verzekeraar een pensioenreglement opvragen”, zegt de pensioenrechtadvocaat.

Volgens Nobel is het vervolgens zaak om even na te gaan wie zo’n pensioenuitvoerder wel en niet als partner ziet. Want hoewel degene waarmee je een huis bezit en al tien jaar gelukkig samenwoont voor jou toch zonder meer jouw partner is, denkt het pensioenfonds daar misschien anders over.

„Dat verschilt sterk per regeling”, zegt Nobel. „Een geregistreerd partnerschap of huwelijk is eigenlijk altijd voldoende, anders is vrijwel altijd een notarieel samenlevingscontract nodig. Ook ben je bijna altijd verplicht om de partner aan te melden. Als je dat vergeet, kan het zijn dat diegene niets krijgt als je komt te overlijden.” De partner aanmelden bij het pensioenfonds kan dus een hoop ellende schelen.

Partner aanmelden
Dat blijkt uit een rechtszaak tussen pensioenuitvoerder Achmea en een weduwe. Zij en haar man hadden een notariële samenlevingsovereenkomst en dachten de boel daarmee dichtgetimmerd te hebben. Maar toen de man overleed, weigerde Achmea: hij was vergeten door te geven dat hij een partner had. Via de rechter kreeg de vrouw alsnog haar partnerpensioen: het pensioenreglement bleek hierover te onduidelijk.

Maar als die aanmeldplicht wél duidelijk benoemd wordt, heeft de nabestaande pech, zegt pensioenadviseur Jan van Harten van Gommer Pensions Group. „Dat klinkt misschien hard, maar zo’n uitkering kost voor een fonds of verzekeraar al gauw tonnen.”

Nieuw pensioenstelsel
Hoppers zegt dat dat partnerbegrip in het nieuwe pensioenstelsel wel gestandaardiseerd wordt: „Dan kwalificeert een geregistreerd partner of echtgenoot altijd als partner, maar ook iemand met wie je een gezamenlijke huishouding voert, voor zover het pensioenreglement die groep als partners aanwijst. Dit kun je aantonen via een samenlevingscontract of een samenlevingsverklaring, die je gewoon zelf kunt opstellen.” Van Harten waarschuwt: „De aanmeldplicht kan nog steeds per regeling verschillen.”

Wát er precies geregeld is voor de partner, verschilt per regeling. Bij pensioenfondsen wordt het nabestaandenpensioen vaak traditioneel via ’opbouwbasis’ geregeld. Dat betekent dat er een potje geld wordt opgebouwd. Bij verzekeraars is er vaak sprake van een nabestaandenpensioen op risicobasis: overlijdt iemand tijdens zijn dienstverband? Dan krijgt de achterblijvende partner een uitkering. Ga je uit dienst? Dan vervalt in principe de dekking en is er ook geen ’potje’ geld.

Petje geld
In het nieuwe stelsel verandert dat. „Als er nu al een potje is opgebouwd, blijft dat staan. Maar er wordt straks niets extra’s meer opgebouwd, alles wordt op risicobasis verzekerd”, zegt Van Harten. „Mocht je komen te overlijden voor de pensioendatum, dan krijgt jouw partner een vast percentage van je salaris. Dat percentage verschilt sterk per regeling. Dat is dus opletten bij een baanwissel, en al helemaal als je tijdelijk stopt met werken of gaat ondernemen. De verzekering loopt dan nog drie en soms zes maanden door, of zolang iemand een WW-uitkering heeft. Daarna kun je de pensioenregeling vrijwillig laten doorlopen of iets anders regelen.”

Bij een overlijden ná de pensioendatum verandert er niets, zegt Van Harten: „Van jouw opgebouwde pot geld wordt er vaak een deel gereserveerd voor de partner bij een overlijden, al kan het ook best zijn dat er niets is geregeld. Vaak heb je voor je met pensioen gaat nog wel de mogelijkheid om die twee met elkaar ’uit te ruilen’. Dan kun je kiezen voor een wat lagere pensioenuitkering, in ruil voor meer zekerheid voor de nabestaande.”

 

Bron: De Telegraaf